sobota, 7 stycznia 2017

Monika Sznajderman - FAŁSZERZE PIEPRZU, historia rodzinna

Monika Sznajderman postanowiła zmierzyć się z historią swojej rodziny. Losy swoich bliskich oraz ludzi z nimi związanych opisała w książce FAŁSZERZE PIEPRZU. W zasadzie książka, wydawać by się mogło, będzie opisywała wyłącznie historię polsko-żydowskich korzeni pisarki. W książce znajdujemy jednak wiele wątków społecznych, będących skazą na sumieniu Polaków żyjących w okresie międzywojennym, w czasie okupacji oraz po wojnie. Jednak czy problemy, które wskazuje autorka nie są obecne również we współczesnym świecie, a przyjęły one tylko inną formę?. Ale po kolei. W książce autorka opisała zarówno losy swojej rodziny żydowskiej jak i polskiej. Opisy te stanowią jednak dwie odrębne historie. Mowa jest tutaj o życiu Żydów w Polsce oraz o Polakach i ich podejściu do Żydów. Książka zaczyna się od mądrego i wzruszającego rozdziału, w którym znajdziemy takie cytaty: "... porusza mnie fotografia tuż sprzed wojny, z 5 czerwca 1939 roku. (...) Żegnacie wyjeżdżających do Stanów krewnych. (...) Wszyscy są pogodni, uśmiechnięci. A jednak to zdjęcie choć tak radosne, przejmuje mnie smutkiem i lękiem, bo wiem więcej niż wy, choć to wy tam byliście, nie ja." lub "Nasi Polacy nigdy nie umieli tak radykalnie się z nimi [Żydami] rozprawić jak Niemcy." Dla autorki, jak sama pisze na okładce lektury, "to książka o pamięci", przede wszystkim Jej rodziny.  Stworzyła ona  jednak dzieło, które oprócz wymiaru dość osobliwego, jest doskonałym źródłem wiedzy na temat relacji polsko-żydowskich w XX wieku, choć przedstawiających tylko niedługi okres ich wzajemnej egzystencji. Książka jest wzbogacono dodatkowo licznymi fotografiami rodzinnymi, dzięki którym można sobie zobrazować i uświadomić, iż życie tego konkretnego człowieka, którego widzimy na zdjęciu, los za parę lat się odmieni, i nie będzie to już ten sam wesoły i uśmiechnięty człowiek, lecz człowiek bojący się o swoje życie i życie swojej rodziny. 
No cóż książka jest naprawdę bardzo dobra. Na pewno dla osób, które nie są tak zaznajomione w historii społecznych stosunków pomiędzy Polakami a Żydami książka będzie zapewne kagankiem oświaty, a wiedza z niej wyniesiona, znając polską mentalność, nie wszystkim się spodoba. Niestety dla czytelników znających bardzo dobrze historię Żydów z okresu przedwojennego i ich niewoli w obozach oraz podejściu Polaków do tego narodu, książka w sensie merytorycznym nie dostarczy dodatkowej wiedzy. Mnie jednak książka wzruszyła. Dodatkowo na uznanie zasługuje fakt, iż autorka potrafiła się podzielić historią swojej rodziny i obiektywnie ocenić polsko-żydowskie stosunki tamtego okresu, których zapewne nie należy zaliczyć do łatwych.

  •  wydawnictwo czarne 
  •  premiera 23 listopada 2016
  •  liczba stron 270