poniedziałek, 27 marca 2017

Andrzej Nowak-Arczewski - ZMIŁUJ SIĘ NAD NAMI

Różaniec i cukierki przy książce ZMIŁUJ SIĘ NA NAMI, nie znalazły się przypadkowo. W atmosferze bowiem jarmarkowego odpustu, ludzie tylko z pozoru skupieni na modlitwie, borykają się z piętnem przeszłości. W niewielkiej miejscowości, w Klimontowie, doszło po wojnie do pogromu ludności żydowskiej. Mordowały rodziny, sąsiedzi, znajomi tych, których dziś można spotkać na jarmarkowej zabawie przy stoisku z dewocjonaliami. 

Mieszkańcy podchodzą do haniebnej historii swojego miasteczka, raczej niechętnie. Po co bowiem do tego wracać? Jednak krew pomordowanych śni się co niektórym wciąż po nocach. A drzwi i okna są szczelnie zamykane przez ludźmi upominającymi się coraz częściej po majątek, z którego zostali wygnani. 

ZMIŁUJ SIĘ NA NAMI, to książka nie tyle o mordowaniu ludności żydowskiej, ale o Polakach chcących zapomnieć i ukryć przed światem historię swojego miasteczka. Czy bowiem w Polsce jedynie mieszkańcy Klimontowa nie chcą mówić o swojej przeszłości? Oczywiście, że nie! Jednak to właśnie na przykładzie tego miasteczka autor pokazuje jak przeszłość głośno krzyczy, w pozornej ciszy wśród jego mieszkańców. 

ZMIŁUJ SIĘ NA NAMI to książka z bardzo mocnym początkiem trochę jednak tracąca pod koniec. Początek jest bardzo emocjonalny, autor skupił się na sytuacji Żydów, na tym jak byli traktowani i aby dostać kromkę chleba musieli zapomnieć o swojej godności. W dodatku ich walka o życie i radość z jego zachowania po wojnie była krótkotrwała. W pewnym momencie książka traci ten emocjonalny wymiar. Skupia się bowiem na bardziej współczesnych wydarzeniach i problemach, chociażby związanych z patronem szkoły. Niemniej jednak jest ona warta uwagi i porusza ciekawy wątek, czyli milczenia o sprawach dla nas Polaków niewygodnych.